2017-09-22 08:28:25 clouds 27o High | Kigali Rwanda

Dukurikire:
 
 

Inzego z’ubuvuzi mu Rwanda zagabanyije ikigero cy’abiyahura-Dr Kayiteshonga

Yanditswe na IMVAHO NSHYA

Kuya 2017-09-13 06:38:44

 
Share on:
 
Yasuwe:293
 
Yavuzweho:200
 
10
 
10


Umuyobozi w’Ishami ry’ubuzima bwo mu mutwe mu kigo cy’igihugu cy’ubuzima, RBC, Dr Yvonne Kayiteshonga, yagaragaje ko ikibazo cy’abantu biyahura kigenda kigabanuka mu Rwanda ahanini biturutse ku buryo inzego z’ubuvuzi zubatse neza n’uburyo Leta ihora ishaka icyateza imbere imibereho myiza y’abaturage bayo.

JPEG - 141.7 kb
Dr Yvonne Kayiteshonga, ushinzwe ishami ry’ubuzima bwo mu mutwe muri RBC

Yabitangaje nyuma y’umunsi umwe isi yose yizihije umunsi ngarukamwaka wo kurwanya ikibazo cyo kwiyahura, umunsi wizihizwa n’Ishami ry’umuryango mpuzamahanga wita ku buzima (OMS) tariki ya 10 Nzeri buri mwaka.

Nubwo nta mibare mishya kugeza ubu ihari mu Rwanda ku kibazo cy’abiyahura, Dr Kayiteshonga yagaragaje ko iki kibazo kigenda kigabanuka akurikije ubushakashatsi bwakozwe ku isi hose, hagati y’umwaka wa 2000 na 2012 aho bwasanze abantu biyahura baragabanutse cyane mu Rwanda, rukaba n’urwa mbere ruhagaze neza mu karere ka Afurika y’Uburasirazuba kuri icyo kibazo.

Ati “Igituma abantu batiyahura cyane ni uburyo ubuvuzi bwubatse, ni ukuvuga ko ubwo uburyo bw’ubuvuzi bw’indwara zo mu mutwe ari bugari aho abantu benshi bashoboka bashobora kwivuza bitabavunnye kuko dufite mituweli, ubuvuzi bwegerejwe abaturage kugeza ku rwego rw’umudugudu.”

Mu bindi Dr Kayiteshonga yagarutseho mu bituma abantu bashobora kwiyahura, hari indwara zidakira n’imiti yica udukoko mu bihingwa. Yakomeje avuga ko mu Rwanda ingamba zo gukomeza kugabanya ibyago byo kwiyahura ku bantu zirimo gukomeza kubaka inzego z’ubuvuzi no gukomeza kwita ku mibereho myiza y’abaturage.
Imibare y’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku buzima, OMS, igaragaza ko ku isi abantu bagera ku bihumbi 800 bapfa bazize kwiyahura ubwabo.

Raporo ya OMS yo mu mwaka wa 2015 igaragaza ko kwiyahura kandi biza ku mwanya wa kabiri mu mpamvu zitera imfu nyinshi ku isi mu bafite imyaka y’ubukure iri hagati ya 15 na 29.

OMS ivuga kandi ko 70% y’ibikorwa byo kwiyahura ku isi bigaragara ku bwiganze mu bihugu bifite ubukungu buri hasi n’ubuciriritse.

Ku kigero cya 30% cy’imfu ziterwa no kwiyahura ku isi bituruka kuri bimwe abiyahura bakoresha cyane ku isi ari byo imiti iterwa udukoko two mu bihingwa, migozi, cyane mu bihugu bikennye n’imbunda nto za masotera mu bihugu biteye imbere.
Ingaruka zo kwiyahura ziva ku wabikoze mu muryango zikagera ku basigaye mu rwego rw’ubukungu n’imibereho myiza, ubwumvikane bw’abasigaye mu muryango n’ibindi.

Muri gahunda ya OMS mu 2013 kugeza mu 2020, iteganya ko ibihugu bigize uwo muryango byiyemeje kugabanya imfu ziterwa no kwiyahura bikagera ku 10%.
Insanganyamatsiko y’uyu mwaka mu kurwanya kwiyahura igira iti “Fata umunota, hindura ubuzima.”

atlantis ad

TANGA IGITEKEREZO

 
 
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE